Αυτο-σαμποτάζ: Πώς από εχθρός σου να γίνεις ο μεγαλύτερός σου σύμμαχος!



Έρχεται μία στιγμή στη ζωή σου που αποφασίζεις να κάνεις αλλαγές είτε σε προσωπικό είτε σε επαγγελματικό επίπεδο αλλά ταυτόχρονα έχεις και τον φόβο καθώς βαδίζεις σε άγνωστα μονοπάτια. Επίσης, μπορεί να είσαι από τους προνομιούχους και να έχεις ανθρώπους δίπλα σου που σε υποστηρίζουν και αυτό σου δίνει μία μεγαλύτερη ώθηση. Βέβαια, μπορεί ακόμα να νιώθεις ότι κάτι λείπει, ότι κάτι ακόμα δεν κολλάει καλά στο παζλ ώστε να διεκδικήσεις τα όνειρα σου και αυτό είναι η συνεχή αμφισβήτηση που έχεις για τον εαυτό σου!



Είναι χρήσιμη η αμφιβολία που έχεις για τον εαυτό σου;


Κάποιες φορές η αμφιβολία είναι βοηθητική καθώς μπορεί η ιδέα που έχουμε οραματιστεί τελικά να μην είναι καλή και όταν την σκεφτούμε πιο ρεαλιστικά να μην βγαίνει στην πράξη. Στην πλειοψηφία, ωστόσο, οι αμφιβολίες που μας κατακλύζουν όχι μόνο δεν είναι χρήσιμες, αλλά μας κρατάνε και πίσω από τη ζωή που πραγματικά αξίζουμε και ονειρευόμαστε. Έτσι, καθιστούν ακόμα και την πιο μικρή αλλαγή να φαίνεται δυσβάσταχτη!


Τελικά το ποτήρι είναι μισογεμάτο ή μισοάδειο;


Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει η διαμάχη ανάμεσα σε αυτούς που βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο και σε αυτούς που το βλέπουν μισογεμάτο. Ανάμεσα σε αυτούς που επικεντρώνονται στο πρόβλημα και σε αυτούς που επικεντρώνονται στη λύση. Από την άλλη μεριά, υπάρχει και αυτή η παρερμηνεία ότι υπάρχουν μόνο τα δύο άκρα, δηλαδή οι άνθρωποι που είναι αθεράπευτα αισιόδοξοι και αυτοί που είναι απαισιόδοξοι. Ποιοι τελικά κερδίζουν; Και ποια νοοτροπία είναι αυτή που θα με φέρει πιο κοντά στην προσωπική αλλά και επαγγελματική μου εξέλιξη;


Εκτενείς μελέτες έχουν προσπαθήσει να αναλύσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο ρευμάτων χωρίς ακόμη να έχουν καταλήξει στο ποιος είναι ο νικητής αυτής της μάχης. Φαίνεται ότι η πεσιμιστική άποψη είναι συνδεδεμένη με μη επιθυμητά χαρακτηριστικά, την ίδια στιγμή που η αισιόδοξη άποψη δεν είναι άμεσα συνδεδεμένη με την θετικότητα. Επομένως, δε θα μπορούσαμε να πούμε ότι η μία άποψη είναι απολύτως σωστή και η άλλη απολύτως λάθος με τα τωρινά δεδομένα.


Βέβαια, θα μπορούσε να γίνει ένας διαχωρισμός ανάμεσα στους ανθρώπους που κυριεύονται από τα αρνητικά γεγονότα και από αυτούς που επιλέγουν ακόμα και την αποτυχία να την δουν ως μία ευκαιρία για να αναπτυχθούν. Και είναι ενδιαφέρον να καταλάβουμε πώς ο οργανισμός μας ανταποκρίνεται σε αυτά τα ερεθίσματα.


Συγκεκριμένα όταν κατακλυζόμαστε από αρνητικά συναισθήματα, όπως ο φόβος της αποτυχίας, αυτόματα στον οργανισμό μας απελευθερώνονται ορμόνες που είναι σχετικές με το στρες και που μας προγραμματίζουν να ζούμε σε μία κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Το μυαλό μας, όχι μόνο επαναφέρει τις μνήμες από τις μεγαλύτερές μας αποτυχίες αλλά επικεντρώνεται και στα χειρότερα σενάρια που θα μπορούσαν να συμβούν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι λειτουργίες του εγκεφάλου μας να υπολειτουργούν και να μην μπορούμε να σκεφτούμε καθαρά. Επομένως, είναι αντιληπτό ότι η συνήθεια του να βλέπουμε το ποτήρι μισοάδειο έχει επιπτώσεις στη λειτουργία του οργανισμού μας.



Ποιο είναι το μυστικό για να σταματήσουμε το αυτοσαμποτάζ;


Αρχικά, χρειάζεται να αναγνωρίσουμε τι συμβαίνει! Έπειτα, χρειάζεται να ακολουθήσουμε συνειδητά ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης, μέχρι να μας γίνει συνήθεια. Αυτό σημαίνει ότι συνειδητά αποφασίζω πλέον να μην εγκαταλείπω τις προσπάθειές μου στην πρώτη δυσκολία, αλλά να συνεχίζω ώστε να μαθαίνω περισσότερα και να γίνομαι η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου. Μόνο έτσι έχεις την δύναμη να αλλάξεις, να βελτιωθείς και να εξελιχθείς.


Δηλαδή υπάρχει πιθανότητα μόνο η σκέψη μου να είναι αυτό που να με εμποδίζει από την εξέλιξή μου;


Μπορεί να σου φαίνεται μία χιλιοακουσμένη και απλοϊκή εξήγηση αλλά ταυτόχρονα είναι και τόσο αληθινή. Πολλές φορές τα παραδείγματα είναι μπροστά στα μάτια μας και δεν τα αντιλαμβανόμαστε. Συγκεκριμένα, θα σου δώσω ένα παράδειγμα που είναι πολύ πιθανό να το έχεις παρατηρήσει και εσύ αλλά να μην του έχεις δώσει την κατάλληλη ερμηνεία. Το παράδειγμα είναι βγαλμένο μέσα από την φύση και έτσι μας δίνει το έναυσμα να καταλάβουμε ότι η εξέλιξη είναι φυσικό επακόλουθο της ζωής και δεν πρέπει να την υποτιμάμε!


Πριν δύο μήνες, αποφάσισα να αγοράσω τρεις ίδιες γλάστρες, στη μία φύτεψα σπόρους από μαϊντανό, στην άλλη από βασιλικό και στην τρίτη από σχοινόπρασο. Τις πότιζα καθημερινά και τις είχα αφήσει στο ίδιο σημείο. Ήδη στο πρώτο δεκαπενθήμερο και ο μαϊντανός και το σχοινόπρασο είχαν μεγαλώσει και είχαν κάνει αισθητή την παρουσία τους. Αντίθετα, ο βασιλικός μεγάλωνε τόσο αργά που είχα ήδη αρχίσει να απογοητεύομαι και να πιστεύω ότι δε θα τα καταφέρει. Μετά από ένα μήνα, μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι ο βασιλικός όχι μόνο μεγάλωσε αλλά η μυρωδιά του καλύπτει τα άλλα φυτά και τα φύλλα του είναι εντυπωσιακά!


Το μάθημα που μου έδωσε ο βασιλικός ήταν ότι οι αμφιβολίες δεν έχουν χώρο όταν μιλάμε για την εξέλιξη. Αν ο βασιλικός ακολουθούσε τις σκέψεις μου, το πιο πιθανό είναι ότι θα είχε μαραθεί. Επίσης φαντάζεσαι να σύγκρινε τον εαυτό του με την ανάπτυξη των άλλων φυτών και να πίστευε ότι οδεύει αρκετά αργά; Ποτέ δεν ξέρεις πόσο κοντά είσαι στον στόχο σου μέχρι να τα καταφέρεις. Η αμφιβολία το μόνο που κάνει είναι να σου προσθέτει ένα έξτρα εμπόδιο και ανησυχίες που δεν είναι υπαρκτές. Κάτι άλλο που έμαθα από αυτή την ιστορία είναι ότι μπορεί όλα τα φυτά να ξεκινήσαν μαζί από το μηδέν, αλλά για να μεγαλώσουν το καθένα από αυτά είχε τις δικές του ανάγκες, ρυθμούς αλλά και ανθεκτικότητα.


Σκέψου ότι το ίδιο συμβαίνει και με την δική σου εξέλιξη. Σε κάθε σου νέα προσπάθεια βάζεις τους δικούς σου σπόρους, οι οποίοι δεν μπορούν να συγκριθούν με των αλλωνών και χρειάζονται ιδιαίτερη μεταχείριση ώστε να αναπτυχθούν. Η ζωή από μόνη της δεν είναι στάσιμη και χρειάζεται να είμαστε ευέλικτοι ώστε να φτάσουμε ψηλά!


Είτε πιστεύεις ότι μπορείς είτε πιστεύεις ότι δεν μπορείς, έχεις δίκιο!

Είχε πει ο Henry Ford και φαίνεται ότι είχε απόλυτο δίκιο καθώς η νευροεπιστήμη αποδεικνύει ότι ο εγκέφαλός μας έχει τόσο μεγάλη πλαστικότητα που μπορεί πολύ εύκολα να αλλάζει. Επομένως, ανάλογα με το που επικεντρωνόμαστε και τι επαναλαμβάνουμε, εύκολα μπορεί να το υιοθετήσει. Παραδείγματος χάρη, αν από τις σκέψεις για αυτοκριτική επικεντρωθούμε στις σκέψεις που ενδυναμώνουν την πίστη για τον εαυτό μας, τότε θα μπορέσουμε να υιοθετήσουμε αυτή την οπτική. Είμαστε προγραμματισμένοι για την αλλαγή, απλά κανένας δε μας το έχει πει!


Πρακτικά, πώς μπορώ να ξεφορτωθώ τις αμφιβολίες μου;


Αφού λοιπόν αποδείξαμε ότι οι αμφιβολίες τις περισσότερες φορές λειτουργούν ανασταλτικά για την εξέλιξή μας αλλά και ότι το μυαλό μας μπορεί να υιοθετήσει το περιεχόμενο των σκέψεων που εμείς του θέτουμε, θα σου αναφέρω κάποιες πρακτικές που θα σε βοηθήσουν να απαλλαγείς από αυτές!


Το πρώτο βήμα είναι όταν νιώσεις την παρουσία αυτών των σκέψεων να τις σταματήσεις όσο πιο γρήγορα μπορείς. Ρώτα τον εαυτό σου, πόσες φορές όταν αμφισβήτησες τον εαυτό σου ή φοβήθηκες ότι κάτι κακό θα συμβεί και όντως έγινε πραγματικότητα; Όχι συχνά! Οι αμφιβολίες είναι στο κεφάλι μας σαν τα ζιζάνια που μας κρατάνε μακριά από τις αλλαγές! Άρχισε λοιπόν, να σκέφτεσαι τις επιτυχίες αντί για τις αποτυχίες του παρελθόντος. Το δεύτερο βήμα είναι να σταματήσεις να συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους. Σύγκρινέ τον με την εκδοχή του εαυτού σου που είχες μέχρι χθες και κάνε μία ανασκόπηση για να καταλάβεις πραγματικά πόσο μακριά έχεις πάει και πόσο έχεις εξελιχθεί όλα αυτά τα χρόνια!



Επομένως, είναι επιλογή σου αν από την αυτοκριτική πας στην αυτοενθάρρυνση! Φαντάσου κάθε μέρα να έχεις μαζί σου τον μεγαλύτερο θαυμαστή σου, τον ίδιο σου τον εαυτό! Μπορείς να γίνεις ο καλύτερος υποστηρικτής σου. Είδες ότι το να είσαι ο μεγαλύτερος εχθρός σου δεν οδηγεί πουθενά, οπότε άλλαξε το παιχνίδι! Συνέχισε να μιλάς στον εαυτό σου, όμως αυτή τη φορά με ωραία λόγια. Στην αρχή θα είναι δύσκολο, αλλά μετά θα γίνει συνήθεια και έτσι θα δεις ότι μπορείς να καταφέρεις όλα αυτά που ονειρεύεσαι και αν νιώσεις ότι κάπου σκόνταψες αυτό δεν σημαίνει πώς η εξέλιξή σου έφτασε σε ένα τέλμα, αλλά χρειάζεται να μάθεις κάτι καινούριο, να πάρεις τα εφόδια και να συνεχίσεις! Είσαι εδώ για να εξελίσσεσαι με τους δικούς σου ρυθμούς και τα δικά σου δεδομένα! Μπορείς να τα καταφέρεις, αρκεί να το πιστέψεις!


MSc Business Psychology

Πιστοποιημένη Life Coach,

Παναγιώτα Γιδοπούλου